همانطور که قبلا نیز اشاره کردیم بیمه نامه CAR یک بیمه نامه تمام خطر است ولی تمام خطر به این معنا نیست که همه خطرات را تحت پوشش قرار می دهد و معنای درست آن این است که تمامی خطرات تحت پوشش هستند به جز مواردی که در استثنائات ذکر شده اند. در این پست میخواهم به استثنائات این بیمه نامه اشاره کنم :
1- استثنائات عمومی ( که در تمامی بیمه نامه ها قابل پرداخت نیستند) :
1-1 – خطرات جنگ، شورش و حوادث هستهای
فرض کنید کارگاه شما در منطقهای است که ناگهان درگیری مسلحانه شروع میشود و بولدوزرتان آسیب میبیند. یا در اعتراضهای خیابانی، عدّهای وارد کارگاه میشوند و تجهیزات را آتش میزنند. اینجا بیمه هیچ پولی نمیدهد. چرا؟ چون اینها حوادثی نیستند که به کار یا مدیریت شما مربوط باشند؛ نیروهایی هستند خارج از کنترل هر پیمانکار. بیمهگر میگوید من در برابر آتشسوزی تصادفی متعهد هستم، نه جنگ. همینطور اگر انفجار هستهای یا نشتی رادیواکتیو رخ دهد، هیچ بیمهنامهای آن را پوشش نمیدهد.
2-1 — خسارات عمدی
اگر خودتان یا یکی از کارگرانتان عمداً به تجهیزات یا ساختمان آسیب بزند، بیمه پول نمیدهد. مثلاً کارگری که عصبانی است، عمداً شیشههای کارگاه را میشکند. این دیگر «حادثه» نیست، «تصمیم» است. بیمه برای اتفاقات غیرمنتظره است، نه برای کارهایی که کسی دانسته انجام داده. البته اگر کارگر عمداً خرابکاری کند و شما ثابت کنید خودتان دخالتی نداشتید، گاهی پرداخت خسارت نیاز به بررسی حقوقی دارد، اما اصل بر این است که خسارات ناشی از عمد پوشش ندارد.
3-1 — طراحی نادرست و اجرای معیوب
این مهمترین بند است و بیشترین سوءتفاهم را ایجاد میکند. تصور کنید مهندس طراح، ضخامت فونداسیون را اشتباه محاسبه کرده و حالا دیوار ترک خورده. یا پیمانکار بتن را با نسبت سیمان اشتباه ریخته و ستون ترک برداشته. بسیاری فکر میکنند چون «خراب شده»، بیمه باید بپردازد. اما نه. بیمه میگوید این خرابی از اشتباه طراح و مجری است، نه از یک حادثه بیرونی. به زبان ساده بیمه مهندسی مسئولیت حرفه ای شما را پوشش نداده است. این موارد باید از محل بیمه مسئولیت حرفه ای طراح و محاسب و … پیگیری شود.
4-1– توقف کار به طور کلی یا جزئی
در پروژههای عمرانی، «کار» یعنی پیشرفت فیزیکی پروژه (مثل بتنریزی، بنایی و…). گاهی پیش میآید که به دلیل یک حادثه (مثل آتشسوزی، سیل یا ریزش)، کار پروژه متوقف میشود. دو نوع توقف در کار وجود دارد :
الف) توقف کار به طور کلی (Total Stoppage)
یعنی کل پروژه به دلیل یک حادثه پوششدادهشده، کاملاً از حرکت ایستاده است. مثلا یک آتشسوزی بزرگ در کارگاه رخ میدهد که تمام سازه را آسیب میزند و از آن لحظه تا زمان پاکسازی و بازسازی، هیچ فعالیتی در سایت انجام نمیشود. این بند به این معناست که خسارات فیزیکی وارد به ساختمان پرداخت می شود، اما اگر به خاطر این حادثه، کل پروژه متوقف شد و پیمانکار دچار ضرر مالی یا هزینههای سنگینِ ناشی از معطلی پروژه گردید، مسئولیت این هزینه های توقف با بیمه گر نیست.
ب) توقف کار به طور جزئی (Partial Stoppage)
یعنی پروژه کلاً متوقف نشده، اما یک بخش یا یک قسمت خاص از کار به دلیل حادثه از حرکت ایستاده است. مثلا در یک پروژه بزرگ ساختمانی، فقط بخش «کابلکشی برق» به دلیل خرابی تجهیزات یا حادثهای محدود، متوقف شده، اما تیمهای بنایی و بتنریزی همچنان در حال کار هستند. این بند به این معناست که بیمهگر میگوید: «اگر بخشی از کار شما معطل شد و این باعث شد هزینههای شما بالا برود یا بخشی از پروژه عقب بیفتد، این هزینههای ناشی از معطلیِ آن بخش خاص را پرداخت نمیکنم.»